Lezing over dienstplicht in de negentiende eeuw

ULRUM - Eddie van Roon verzorgt donderdag 16 november een openbare lezing over de beleving van de dienstplicht in de negentiende eeuw. Bij de Vereniging Historische Kring De Marne, in het Ontmoetingscentrum, Schapenweg te Ulrum. 

De negentiende-eeuwse dienstplicht verschilde behoorlijk van de dienstplicht, zoals wij die nog kennen uit eigen ervaring of uit verhalen van derden. Met haar jaarlijkse inschrijvingen in het gemeentehuis, lotingen tussen leeftijd- en plaatsgenoten, de mogelijkheid van dienstvervanging en jaarlijkse inspecties van verlofgangers, betrok de dienstplicht toentertijd een bredere laag van de Nederlandse bevolking bij het gebeuren dan later het geval was. In deze lezing zal aan de hand van de verschillende stadia van het rekruteringsproces stap voor stap worden nagegaan op welke manier de Nederlandse bevolking het negentiende-eeuwse dienstplichtmodel beleefde. Waren er legale of illegale mogelijkheden om onder de dienstplicht uit te komen? In hoeverre werd van die mogelijkheden gebruik gemaakt? Week de situatie in de provincie Groningen af van het landelijk beeld? En hoe zat het met Leens, dat bekend stond als centrum van protest tegen de belastingpolitiek van koning Willem I? Hoe gedroegen de inwoners van het dorp zich ten opzichte van die andere overheidsheffing, in de volksmond wel bloedbelasting genoemd? Was de bijnaam ‘Klein Brussel’ op Leens van toepassing toen op 25 augustus 1830 in Brussel een opstand uitbrak en enkele tientallen dorpelingen werden verplicht als schutter de wapens tegen de ‘muitzieke’ Belgen op te nemen? Deze vragen zullen centraal staan in de presentatie. Het gaat hierbij minder om de ervaringen van de jongens die onder de wapenen moesten, dan om de gevoelens van hun vrienden, familie en dorpsgenoten die legaal of illegaal buiten de kazerne bleven. Aanvang: 20.00 uur. Aan niet-leden wordt een toegangsprijs gevraagd. Eddie van Roon Eddie van Roon werd geboren 15 april 1961 te Den Haag en studeerde Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Na zijn doctoraal afstuderen in 1989 legde hij zich toe op onderzoek naar de negentiende-eeuwse dienstplicht. Het onderzoek resulteerde in een aantal artikelen en in 2013 in het proefschrift Lotgevallen. De beleving van de dienstplicht door de Nederlandse bevolking in de negentiende eeuw. Momenteel richt de historicus zich in zijn onderzoek op ambivalente reacties die de Belgische Afscheiding (1830-1839) in Nederland opriep.