Wereldhuiskamer in Ten Boer

TEN BOER - Op Woldwijk, het ‘pioniersgebied’ voor duurzame initiatieven aan de noordkant van Ten Boer, verrees vorige maand de Wereldhuiskamer. Half september wordt het van binnen grotendeels afgemaakt. Ook dan weer met de hulp van bevlogen workshopdeelnemers.

Het bouwen, van deze uit voornamelijk natuurlijke en hergebruikte materialen bestaande plek, gebeurt onder de vlag van de ervaren bouwers van Stichting Mas Con Menos. Wat ‘meer met minder’ betekent. Een aantal leden van de stichting, die haar wortels heeft in Spanje, wonen sinds vorig jaar op het terrein in yurts – na hiertoe uitgenodigd te zijn door huisvester Carex. Een van hen is Sieger de Vries (28).

Mogelijk zal in de toekomst zijn yurt, waar hij met zijn gezin in woont, plaatsmaken voor een wat meer solide ecologisch verantwoorde woning op het terrein – waar inmiddels ook tiny houses verrijzen en waar sinds vorig jaar de Zelfoogsttuin een spreekwoordelijke brug slaat naar de wereld buiten Woldwijk. Maar wat betreft bouwplannen stond de Wereldhuiskamer als eerste op de planning.

Alternatief dorpshuis

Zittend op een strobaal in de Wereldhuiskamer vertelt Sieger de Vries er graag het een en ander over: “In eerste instantie is het een gemeenschappelijke ruimte van de bewoners van ons project, dus het is onze woonkamer. Maar het is een open woonkamer, een soort alternatief dorpshuis. Je kan hier gewoon komen aanwaaien en koffie komen doen. De Wereldhuiskamer is een huiskamer waar de wereld elkaar kan ontmoeten, in een ruimte die je tot nadenken aanzet over hoe je ook op een andere manier kunt bouwen en met de aarde om kunt gaan.”

“Waarschijnlijk dat we ook een maandelijks eetcafé zullen organiseren. Het is in elk geval de bedoeling dat het af te huren is. Daarbij is veel bespreekbaar in overleg. Ik kan me voorstellen dat het heel geschikt is voor brainstormsessies in combinatie met een hapje en drankje, maar ook voor lezingen. Uiteraard vertellen we dan eventueel ook graag iets over het gebouw. Het gebouw vertelt zichzelf als het ware. Ik hoef er maar middenin te staan en dingen aan te wijzen en ik kan er iets over vertellen.”

Lokaal

Het gebouw bestaat uit een skelet van hout. De wanden zijn gemaakt van strobalen met een leemlaag aan de binnenkant en een kalklaag aan de buitenkant. Ruime ramen bieden een weids zicht op het Groninger land.

Er heeft ongeveer een jaar voorbereiding in gezeten voordat begonnen kon worden met de bouw. “We proberen zoveel mogelijk dingen lokaal te vinden. Het liefst tweedehands of ecologisch verantwoord. Als je uitlegt voor wat voor soort project het is kun je vaak ook wel korting krijgen. Of zelfs gratis, zoals bijvoorbeeld die isolatietank die daar staat om water in warm te houden. Vanuit die tank pompen we het water straks in de vloerverwarming die we gaan aanleggen.”

De vloer bestaat uit een laag van 16 cm beton met daaronder een laag van een halve meter zogeheten schuimbeton. Beton heeft een behoorlijk grote CO2 voetafdruk, maar de bouwers hebben er wel over nagedacht hoe ze de toepassing ervan een stukje duurzamer kunnen maken. “In de 16 cm bovenlaag gebruiken we geen gevlochten staal, maar er zitten staalvezeltjes ter grootte van een haarspeld doorheen gemixt. Hierdoor gebruik je veel minder staal. En de fundering van schuimbeton bevat 90 procent lucht, terwijl het bij een juiste spreiding van het gewicht 100.000 kilo per vierkante meter kan dragen. De Noorderbetoncentrale in Leek heeft ons daar een fikse korting op gegeven.”

Verwarmde bank

Op de plek waar we tijdens het interviewen zitten, zal straks een bar gebouwd worden, waar je vanaf de barkruk uitzicht hebt over de weilanden. Maar dat is slechts een van de vele dingen die nog op de rol staan. “De eerstvolgende dingen die we doen zijn het bouwen van een pizzaoven, een houtfornuis en een rocketstove-leemkachel. Dat is dus ook de kachel die het water van de vloerverwarming zal verwarmen. En wat erg leuk is: hij zal ook een bank verwarmen die van leem is gemaakt.”

“Die pizzaoven, het houtfornuis en de leemkachel met verwarmde bank, zijn de drie projecten waar de deelnemers tijdens onze volgende workshop van 14 tot en met 22 september aan kunnen werken. Naast dat we dan ook het stuukwerk afmaken van de lemen wanden. Er zijn nog een paar plekken beschikbaar. Voor minima is er eenmalig een gereduceerd tarief van 260 euro.”

Bezieling

Het gebouw is half augustus in een week tijd neergezet – vanaf de eerste paal tot de laatste hand aan de mooie skylight in het dak. Alleen de fundering was er al eerder neergelegd. “We waren met zeven begeleiders en dertig deelnemers, die hier in tentjes logeerden. Het is prachtig om te zien waar een groep die zich vrijwillig inzet om een bepaald doel bereiken toe in staat is.”

“De mensen die deelnemen zijn uiteenlopend, maar vaak hebben ze wel gemeenschappelijk dat ze opzoek zijn naar een andere manier van leven. Waarbij je niet leeft om te werken, maar meer leeft vanuit bezieling. We ontdekten dat het samen bouwen aan iets een hele goede manier is om mensen niet alleen in verbinding te brengen met anderen maar ook met zichzelf. ’s Avonds bij het kampvuur hebben we het er dan ook weleens over hoe ze hun leven misschien meer zouden kunnen inrichten zoals ze het zelf willen.”

De projecten waar Mas Con Menos aan bouwt zijn altijd min of meer publieke ruimtes zonder winstoogmerk. Ruimtes die als voornaamste functie hebben dat ze mensen op een positieve manier verbinden. “Negen van de tien aanvragen moeten we afwijzen omdat het niet voldoet aan wat wij voor ogen hebben.”

Andere beelden

Inmiddels heeft Mas Con Menos zo’n 400 deelnemers gehad. “Soms zie je dat mensen hier met een burn-out komen en na twee dagen helemaal verbaasd dat ze opeens zoveel energie hebben, terwijl ze wel van 09.00 uur tot 19.00 uur aan het werk zijn geweest. Dat komt deels omdat het werk is waar je zelf voor kiest en je wordt hier gevoed met beelden hoe het anders kan.”

“Dat zijn beelden die je in de prestatiemaatschappij minder ziet: dat mensen op een relaxte manier met elkaar omgaan en vriendelijk zijn, terwijl er toch iets moois wordt neergezet. En aan het einde van de week staat er een gebouw waar jij zelf aan hebt bijgedragen. Je ziet de kracht van samenwerking.”

Website: www.masconmenos.nl