Documentaire over werkverschaffingskamp De Slikken bij Westernieland op Omroep Het Hogeland

WESTERNIELAND In Westernieland, bijna tegen de zeedijk aan, staat een complex barakken. Zo af en toe zijn die in gebruik voor een vakantiekamp. Maar de gebouwen zijn ook stille getuigen van een veelbewogen verleden. Zij vertellen een verhaal. Een verhaal van ontbering en beproeving, dat is te zien bij Omroep Het Hogeland.

Oorspronkelijk dienden de barakken als een werkverschaffingskamp waar enkele honderden arbeiders de Linthorst Homanpolder moesten inpolderen. Maar het vertelt ook het verhaal van Joodse dwangarbeiders die hier werden tewerkgesteld en na de Tweede Wereldoorlog werd het als een interneringskamp voor collaborateurs en NSB’ers ingericht. Voor documentairemaker Ina Spijk (regie) en oud-journalist Cees Stolk (interviews) de reden op zoek te gaan naar deze verhalen.

Verraden en gefusilleerd

In de documentaire komt Harry Kwast aan het woord, de zoon van Allard Kwast. Zijn vader was Rijksinspecteur voor de werkverschaffing en hij was groot voorstander van werkverschaffingsprojecten voor werklozen. Onder zijn leiding werd de Linthorst Homanpolder omgetoverd tot een vruchtbaar land. Rond 1942 nam hij ontslag omdat hij weigerde de Joden een andere behandeling te geven in de werkkampen dan de andere arbeiders. Na zijn ontslag ging hij het verzet in. Hij werd verraden in september 1944 en werd enkele weken later in kamp Westerbork gefusilleerd.

Hoewel kamp De Slikken geen specifiek werkkamp was voor Joden verbleven er wel enkele onder de gewone arbeiders. Lion Tokkie doet al jaren onderzoek naar de Joodse werkkampen in Nederland. Hij heeft een binding met dit kamp doordat zijn grootvader na de Beurskrach in 1929 werkloos was geworden en hier ongeveer anderhalf jaar heeft gewerkt. Ook schetst hij een beeld dat dit nog het enige kamp in Nederland is dat in zijn originaliteit is bewaard. Als laatst komen de kinderen van Jacob Kraeima aan het woord. Hun vader was van oorsprong bakker in Warffum en zat tevens in het verzet. Hij kreeg de leiding over het kamp waar foute Nederlanders werden gestationeerd.

Duizenden arbeiders

De interviews met historische foto’s worden afgewisseld met prachtige beelden uit het archief van Filmbank Groningen. Het was Gerhardus Boerma die met een Kodak 8MM camera vastlegde, hoe honderden arbeiders, in sommige tijden wel duizenden, het land bewerkten. Voor de documentaire heeft het Prins Bernhard Cultuurfonds, Stichting Emmaplein Foundation en het J.B. Scholtenfonds een financiële bijdrage gegeven.

De documentaire wordt uitgezonden op dinsdag 24 november om 19.30 uur op Omroep Het Hogeland en duurt ongeveer een half uur. Omroep Het Hogeland is te ontvangen via Ziggo TV kanaal 44 en KPN/XS4ALL kanaal 1479. Voor mensen die geen Omroep Het Hogeland kunnen ontvangen zal de uitzending te zien zijn via de livestream op: www.omroephethogeland.nl/tv.