Aardbeving in Loppersum: waarom is het nog steeds raak terwijl de gaskraan een stuk is dichtgedraaid?

Ramen die in hun sponningen trillen en glazen die wiebelen in de servieskast. Menig Groninger zat door de beving in Loppersum van dinsdag met klamme handen op de bank. Het was, met een magnitude van 2.7, de zwaarste beving van 2020. Waarom komen zulke aardbevingen nog steeds voor terwijl de gaskraan een stuk is dichtgedraaid?

Een paar uur voor de beving drongen de Groningse overheden – voor de zoveelste keer - bij minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat aan op snelheid in de versterkingsopgave en schadeafhandeling. ‘Het einde van de gaswinning is dan wel in zicht, maar de Groningers merken hier in het dagelijks leven weinig van’, schreven zij. Niet veel later rommelde de Groningse bodem.

Minder gas, nog steeds bevingen

Met het sneller dichtdraaien van de gaskraan is volgens Wiebes de noodzaak duizenden huizen te versterken minder groot. De gaswinningslocatie in Ten Post is eind vorig jaar als eerste helemaal ontmanteld. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) roept echter al sinds 2018 dat het van groot belang is door te gaan met de versterkingsoperatie.

Uit studies blijkt dat Groningen nog jaren rekening moet houden met aardbevingen. Zelfs als de gaskraan is dichtgedraaid. ‘Hoe lang dit nog zal duren, weet niemand’, schrijft het SodM in een advies van 19 juni 2020.

De bevingen die nu plaatsvinden, hebben niet zoveel te maken met de huidige gaswinning in Groningen: ze zijn het resultaat van de afgelopen zestig jaar. ,,Op plekken waar decennia lang het gas naar boven is gehaald, is de druk veel lager. Nu er minder gas wordt gewonnen, gaat de druk in het gasveld zich vereffenen. Dat proces zorgt voor spanningen op de breuken in het gasveld”, legt SodM-woordvoerder Cynthia Heijne uit.

Dat betekent volgens Heijne niet dat het dichtdraaien van de gaskraan uiteindelijk geen effect heeft. ,,De kans en de zwaarte van de bevingen wordt in de loop van de tijd kleiner. Zodra de druk in het gasveld stabiel is, zijn er geen aardbevingen meer.”

‘De versterking moet doorgaan’

De inwoners van Groningen geloven al lang niet meer dat de problemen in het gebied zijn opgelost met het dichtdraaien van de gaskraan, weet wethouder Bé Schollema van Loppersum. ,,De onderzoeken van het SodM geeft hen gelijk.”

Volgens hem is maar een conclusie mogelijk. ,,De versterking moet doorgaan, ook als het risico op termijn mogelijk afneemt. Na elke beving wordt het gevoel urgenter om alsjeblieft als de sodemieter snelheid te maken met die versterking. Het is nog steeds heel veel juristerij en procedures. Allemaal dingen waardoor bewoners zich gevangen voelen.”

Versterking verloopt stroef

De versterkingsoperatie in Groningen verloopt nog steeds stroef. Van de 26.000 huizen die op de nominatie staan versterkt te worden, waren er afgelopen juni slechts 1.034 aangepakt. Gesprekken tussen de aardbevingsregio en de ministeries van Economische Zaken en Binnenlandse Zaken over een nieuwe veiligheidsnorm voor aardbevingsbestendig bouwen zijn vastgelopen.

Met die nieuwe norm wordt berekend wat nodig is om een huis aardbevingsbestendig te maken. Dit kan er toe leiden dat huizen die volgens de oude norm wel moesten worden versterkt, toch niet hoeven worden aangepakt. De bestuurders in Groningen vrezen dat dit tot een tweespalt in het aardbevingsgebied gaat leiden.

Burgemeester Hans Engels van Loppersum tweette dinsdag: ,,Gemeente Loppersum opnieuw opgeschrikt door een flinke aardbeving. Hoop dat nu ook doordringt in Den Haag dat we er nog lang niet zijn en dat nu eindelijk echte stappen worden gezet naar een veilig en gezond gebied.”