Immens windpark op Noordzee en grote fabriek in Eemshaven: Groningen waterstofpakhuis van Europa

Groningen wordt het waterstofpakhuis van Europa. Een immens windpark op de Noordzee en een grote waterstoffabriek in Eemshaven moeten voorzien in de productie van 0,8 miljoen ton groene waterstof.

Het consortium NortH2 maakt zijn plannen donderdagmiddag in Groningen bekend. ,,Dit wordt heel groot’’, zegt ceo Cas König van Groningen Seaports.

In het consortium werken Groningen Seaports, Gasunie en Shell samen. Het wil met de plannen de Nederlandse industrie van groen waterstof voorzien en op termijn ook in Europa, bijvoorbeeld het Ruhrgebied.

NortH2 voorziet in de bouw van een enorm windpark op de Noordzee. Dat park moet in 2030 al 3 tot 4 gigawatt aan elektriciteit leveren. Omgerekend zou dat genoeg zijn om 3,5 tot 5 miljoen huishoudens in Nederland van elektriciteit te voorzien. Dat moet in 2040 zijn gegroeid naar 10 gigawatt.

Maar huishoudens van stroom voorzien is in eerste instantie niet de bedoeling van NortH2. Het consortium wil de opgewekte elektriciteit transporteren naar de Eemshaven. Daar moet een enorme waterstoffabriek verrijzen die de opgewekte stroom omzet in groene waterstof.

Hoe groot het windpark van NortH2 wordt?

Op de Noordzee zijn op dit moment vier Nederlandse windparken actief. Samen kunnen die bijna 1 gigawatt aan elektriciteit leveren. Het grootste park is Gemini. Dat levert ongeveer 600 megawatt. NortH2 wordt ongeveer 15 keer zo groot als Gemini, het moet in 2040 10 gigawatt aan stroom kunnen leveren. Omdat het turbines steeds krachtiger worden, hoeft dat niet te betekenen dat de hele Noordzee wordt volgebouwd.

Samen met toekomstige partners wil NortH2 veel verdere studie. Bijvoorbeeld over de locaties van NortH2. Ook wordt gekeken hoe de opgewekte elektriciteit aan land kan worden gebracht. ,,Maar misschien gaan we ook kijken naar mogelijkheden om de stroom al op zee om te zetten in waterstof’’, zegt König. Dat zou bijvoorbeeld kunnen op niet meer gebruikte boorplatforms.

Tot aan Amsterdam en Ruhrgebied

Op jaarbasis zou in 2040 dan 0,8 miljoen ton groene waterstof gemaakt kunnen worden. ,,Daarmee kun je voldoen aan de enorme vraag naar waterstof in de industrie’’, zegt König. ,,Vanuit Groningen gaan we ons eigen gebied voorzien van groen waterstof, maar ook de industrie in Amsterdam, Rotterdam, Geleen en op termijn zelfs het Ruhrgebied.’’

Om waterstof vanuit de Eemshaven op de plek van bestemming te krijgen, wordt het leidingnetwerk van Gasunie ingezet. Een deel van dat netwerk komt over enkele jaren beschikbaar als in Groningen de gaskraan dichtgaat. Daarnaast zijn de zoutcavernes in Zuidwending in beeld voor opslag van waterstof om fluctuaties in de productie op te vangen.

De waterstof die de industrie nu in grote hoeveelheden gebruikt, is waterstof dat wordt geproduceerd uit aardgas. Het groene waterstof dat straks in Groningen wordt gemaakt en geleverd kan een CO2-reductie opleveren van zeven megaton per jaar.

Hoeveel is 7 megaton minder CO2-uitstoot?

In 1990 was Nederland goed voor een CO2-uitstoot van 228 megaton. Om verdere opwarming van de aarde te voorkomen is in het Klimaatakkoord afgesproken dat in 2030 met 49 procent terug te brengen; 116 megaton. De industrie moet daarvan 14,6 megaton voor haar rekening nemen.

Duizenden banen

Het consortium is op zoek naar partners die helpen het project te realiseren. De provincie Groningen ondersteunt de plannen. ,,Als partners hebben we er belang dat het project slaagt, maar dat geldt denk ik ook voor de overheid. Wil de BV Nederland de klimaatdoelen van Parijs realiseren, dan levert dit project een wezenlijke bijdrage’’, zegt König.

Volgens König is het voor zowel Gasunie als Shell een uitgemaakte zaak dat Groningen, de Eemshaven in het bijzonder, spil is in het waterstofverhaal. ,,Beide zien ze Groningen Seaports als onmisbaar in dit verhaal. Omdat we de connectie hebben met de afnemers, omdat we de ruimte hebben voor een waterstoffabriek. Als haven dragen we het ‘groene’ verhaal bovendien al jaren uit. Dat is ook de reden waarom groene bedrijven als Avantium en SkyNRG hier zijn gaan zitten. Ze willen onderdeel zijn van het groene ecosysteem hier.’’

De plannen kunnen op termijn duizenden banen opleveren. Daarnaast voorziet König een enorme boost voor Groningen als Europees koploper op het gebied van waterstof en groene energie. ,,Voor Seaports heeft heeft het zeer waarschijnlijk een spin-off. Dit zal betekenen dat bedrijven kiezen voor vestiging in Eemshaven of Delfzijl.’’

Nu is het moment

Met toekomstige partners wil het consortium de plannen verder uitwerken en op zoek gaan naar financiering. Nu is wel het moment om door te pakken, meent König, ook met het oog op het Klimaatakkoord en de Europese Green Deal. De plannen moeten nog alle procedures doorlopen. NortH2 zegt een stappenplan te hebben dat erin voorziet dat de eerste molens in 2027 draaien. König: ,,Nu is het moment om door te pakken en daarbij hebben we gezegd dat we het groot aan moeten pakken. Ook om voor groene waterstof massa en een markt te creëren.’’