Na Prinsjesdag: Het Noorden moet de mouwen opstropen

Regio - Het Noorden moet de komende tijd hard werken om extra geld van het Rijk hiernaartoe te halen. Uit de Miljoenennota bleek wel dat we niks cadeau krijgen. Kortom: de mouwen opstropen, aan de slag. Samen.

Kort door de bocht zegt het kabinet met zijn nieuwe financiële plannen eigenlijk: de problematiek in de Randstad vinden we belangrijker. Alleen de door gaswinning veroorzaakte ellende werd als noordelijk thema uitgelicht.

Mensen die in het aardbevingsgebied in een huis wonen dat moet worden versterkt, mogen ,,op meer urgentie rekenen’’ van de rijksoverheid, zo zei koning Willem-Alexander in de Troonrede. Het was de vijfde keer op rij dat de problematiek in Groningen werd aangehaald. We kennen de Haagse beloftes in dit dossier, dus eerst maar eens zien wat ervan komt.

Tijd om af te wachten heeft het Noorden op tal van terreinen niet. De drie noordelijke provincies zouden veel baat hebben bij een snelle treinverbinding die Groningen en de Randstad verbindt en de reistijd sterk verkort. Daarvan kunnen grote gebieden in Groningen, Friesland en Drenthe profiteren. Dan moeten bestuurders in deze provincies wel over hun grenzen durven kijken en het Rijk moet eraan bijdragen. Geen woord erover in de kabinetsplannen.

‘Friezen zijn geen Noorderlingen’

Sowieso hebben we nog een lange weg te gaan. Uitgerekend op Prinsjesdag besloot de Friese commissaris van de Koning Arno Brok om allereerst een eigen koers te varen. ,,Friezen zijn geen noorderlingen. Friezen zijn Friezen’’, zei hij in een interview met de Leeuwarder Courant. Hij deed nota bene voorkomen alsof Friesland geen krimpproblematiek kent. ,,Het is een thema van Groningen.’’

Allemaal goed en prima, een eigen taal en cultuur, en daar ook voor opkomen. Geen Groningse of Drentse bestuurder zal het de Friezen misgunnen. Maar Brok is sinds de zomer een jaar lang voorzitter van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland. Dat hij voor een gezamenlijke Fries-Gronings-Drentse agenda niet verder kijkt dan ‘landbouw en recreatie en toerisme’ geeft te denken en is eigenlijk zwaar teleurstellend.

De Drentse commissaris Jetta Klijnsma was al een stuk enthousiaster, maar heeft nog wat moeite om verbetering van het bestaande spoor los te laten. Ja, allebei zijn belangrijk, maar tegelijkertijd totaal verschillende projecten.

Er moet echt wat gebeuren op de provinciehuizen

Wil het Noorden wat voor mekaar wil krijgen en wil het profiteren van het door het Rijk aangekondigde investeringsfonds? Dan moet er echt wat gebeuren op de provinciehuizen in Groningen, Assen en Leeuwarden.

Dat investeringsfonds bleek overigens nog lang niet zo concreet als in de eerder uitgelekte nieuwsberichten. Sommige media citeerden gisteren zelfs nog bronnen die spraken van een fonds met 75 tot 100 miljard euro. Uitspraken van minister van Financiën Wopke Hoekstra bieden echter perspectief.

Hoekstra zegt dat hij ‘tientallen miljarden’ wil investeren in plannen die ‘de economie op lange termijn versterken’. Welnu, de Lelylijn voldoet daar volledig aan. Een infrastructureel project van vier, vijf, laat het zes of zeven miljard worden. Zo’n nieuwe treinverbinding biedt toekomstperspectief voor een gebied dat zich al decennia in bochten wringt om het hoofd boven water te houden.

Als noordelijke bestuurders gezamenlijk dat toekomstperspectief kunnen schetsen in een agenda over wonen, zorg, onderwijs, energietransitie en mobiliteit, kan Den Haag die Lelylijn niet langer negeren. Maar dan moeten wel echt gezamenlijk de schouders eronder, want we krijgen hier niks cadeau.