Een huiskamer vol heiligen

HOUWERZIJL

Het Hogeland is straks een uniek winkeltje armer. Want Atelier Christoffel in Houwerzijl, waar Nel Leentvaar en Grietje Batema met name heiligenbeelden verkopen, zal binnenkort haar deuren sluiten. Ze hopen dat elk beeld een nieuw thuis vindt.

De winkel ligt in het verlengde van de huiskamer van Grietje Batema (76) en Nel Leentvaar (71). De afscheiding tussen het woon- en winkelgedeelte is toepasselijk een oude kerkbank. Zo wonen ze dus min of meer tussen de heiligen. Dat is al vele jaren het geval. Eerst in Assen, waar ze een brocante-winkel hadden. Langzaam maar zeker kwamen daar heiligenbeelden en verwante zaken zoals zogeheten heiligenmedailles bij. Uiteindelijk kregen de heiligen de overhand en lieten ze de brocante helemaal voor wat het is.

Reizen

In de jaren negentig streken ze neer in Houwerzijl. Eerst op een andere locatie tot ze dit droomhuisje betrokken aan de Hoofdstraat. Het was een ideale plek voor Atelier Christoffel. Waar ze zowel heiligenbeelden verkopen, die ze kochten op hun reizen door Frankrijk, als beelden die Nel Leentvaar maakte. Vandaar ook het woord ‘atelier’ in de naam. “Kijk deze Jacobus heb ik bijvoorbeeld gemaakt”, zegt Nel Leentvaar. “Heiligenbeelden van hem kom je bijna nergens tegen, behalve dan in Santiago.”

“En het beeld van de heilige Christoffel die voor de winkel staat is ook gemaakt door Nel”, vult Grietje Batema aan. “Hij is de beschermheilige van de reizigers. Het kindje dat hij draagt op zijn schouders is het kindje Jezus, vandaar wordt hij ook wel Christusdrager genoemd. Hij draagt het kindje over de rivier. In dat kindje kun je ook de mensheid zien, het is natuurlijk symbolisch. Wij kozen voor de naam Atelier Christoffel omdat reizen jarenlang onze passie was en wat we hier doen is voortgekomen uit dat reizen. We kochten ons eerste heiligenbeeld bijna dertig jaar geleden in Frankrijk.”

Nieuwe fase

“Zo rouleerde het steeds: tijdens onze reizen kochten we beelden en als we die verkochten konden we daarna weer een tijdje op reis.” Maar aan dat reizen is door gezondheidsreden een eind gekomen. En dat is ook meteen de hoofreden dat Batema en Leentvaar besloten hun huis in de verkoop te zetten en ergens anders te gaan wonen. Ieder bij hun dochter. Gegeven de vervelende aanleiding zien ze het toch als een positieve kans. Een nieuwe fase en de afsluiting van een oude.

Zo’n dertig jaar geleden staken beide dames de koppen bij elkaar. Ze waren allebei gescheiden en vanuit de gedachte dat je met zijn tweeën makkelijker in je onderhoud kunt voorzien dan alleen werden ze huisgenoten. Dat deze samenwerking meer dan dertig jaar zou duren hadden ze allebei niet voorzien.

Als ze straks elk bij hun dochter wonen, zal het best even wennen zijn, beamen ze. Leentvaar: “Maar we hebben ook heel erg onze eigen interesses. Grietje heeft haar kleinkinderen. En tegenwoordig met telefoon en internet kun je goed contact houden. Ik weet nu nog niet waar ik ga wonen met mijn dochter, maar dat zal niet heel ver uit de buurt zijn.”

Gekoesterd

Iets wat ze allebei in elk geval wel zullen missen is het contact met de bezoekers en klanten. Dat kon variëren van een wandelaar die een Christoffelmedaille aanschaft tot iemand die een heiligenbeeld zocht waar hij of zij een diepe verbinding mee voelde. Leentvaar: “Die contacten waren soms heel mooi, dat konden ook hele diepe gesprekken zijn.”

Batema: “Soms stuurden mensen ook nog wel een fotootje per mail om te laten zien waar het beeld terecht was gekomen. Dat is heel leuk. Dat zijn verhalen waar ik nog jarenlang op kan teren.”

Het huis is nog niet verkocht, maar zodra de verhuizing in gang wordt gezet komt daarmee ook een definitief einde aan Atelier Christoffel. Hoewel ze nog wel zo’n drie keer per jaar met een stand op een heiligenbeeldenmarkt zullen staan. Maar om zo weinig mogelijk in de opslag te hoeven zetten hopen ze dat ze zoveel mogelijk van hun beelden – en verwante zaken zoals een mooi glas-in-loodraam – een goede bestemming vinden.

Sommige klanten hebben een speciale belangstelling voor een bepaald heiligenbeeld, legt Batema uit. Dat kan zijn omdat het iemands naamheilige is waar hij of zij naar is vernoemd, maar ook omdat datgene wat de heilige vertegenwoordigt (zoals compassie of liefde voor dieren) een diepe snaar raakt.

Leentvaar: “Het zijn oude beelden die aangeraakt zijn. De een wat meer dan de ander, maar ze zijn in elk geval gekoesterd, en dat moet eigenlijk doorgaan.”

Atelier Christoffel, achter De Theefabriek in Houwerzijl, is op zondagmiddagen geopend. Na een telefonische afspraak kan je er ook doordeweeks terecht: 0595-571030.

Tekst: Arjen J. Zijlstra